Romatoid Artrit Nedir?

Romatoid artrit, vücudun savunma sisteminin kendi dokularına saldırdığı bir eklem hastalığıdır. Normalde mikroplardan koruması gereken bağışıklık sistemi, yanlışlıkla eklemlerimizin zarına zarar vermeye başlar. Bu durum eklemlerde şiddetli ağrı, şişlik ve özellikle sabahları hareket zorluğuna yol açar. Genellikle el ve ayak parmaklarından başlar, zamanla dirsek, diz gibi büyük eklemlere yayılabilir. Kireçlenmeden farklı olarak, her iki tarafı aynı anda etkiler. Yani sağ eliniz ağrıyorsa sol eliniz de ağrır. Erken tedavi edilmezse eklemlerde kalıcı şekil bozuklukları oluşabilir.

Hastalık Nasıl Gelişir?

Hastalık dört evrede farklı şekillerde ilerler. İlk evre hafif ağrı ve şişlikle başlar ancak iltihaplanma artış gösterir. İkinci evrede hareket kabiliyeti azalmaya başlar çünkü kıkırdak hızla bozulup dağılmaya başlar. Üçüncü evrede kemik erezyonu (kemiklerin aşınıp oyulması) görülür ve fiziksel değişiklikler gözle görülebilir hale gelir. Son evrede iltihap belirtileri geçse de eklem hasarı devam eder. Bu süreç birkaç yıl alabilir ve herkes aynı şiddette tüm aşamaları yaşamaz. Erken teşhis ve tedaviyle ilerleyiş yavaşlatılabilir.

Romatoid Artrit Belirtilerini Tanıyalım

Sabah uyanınca 45 dakikadan fazla süren eklem sertliği tipik bir bulgudur. Ellerinizde, bileklerinizde ve ayak parmaklarınızda ağrı hissedersiniz. İştahınız kaybolur ve yorgunlukla hafif ateş belirtileri eşlik eder. Dinlendikten sonra belirtiler daha şiddetli olurken, hareket etmek onları azaltır. Alevlenme dönemlerinde şikayetleriniz artar ve remisyon dönemlerinde azalır. Gözlerinizde kuruluk, ciltte nodüller ve akciğer tutulumu da görülebilir. Belirtiler kişiden kişiye değişebilir. İşte başlıca belirtiler:

Eklemlerde Görülen Bulgular:

• Çoklu eklemlerde ağrı ve şişkinlik
• Sabahları yarım saatten uzun süren katılık hissi
• Oturma sonrası eklemlerde tutukluk
• Her iki tarafta aynı eklemlerin tutulması
• Dokunulduğunda hassasiyet ve ısı artışı
• Eklem hareketlerinde azalma

Sıklıkla Tutulan Eklem Bölgeleri:

• Parmak ve el eklemleri
• El bilekleri
• Ayak parmakları
• Diz kapakları
• Dirsek bölgesi
• Omuz eklemleri
• Kalça eklemleri
• Ayak bilekleri
• Boyun omurları

Vücutta Görülen Genel Bulgular:

• Sürekli yorgunluk hissi
• Düşük ateş
• İştahta azalma ve zayıflama
• Kaslarda güçsüzlük
• Kendini hasta hissetme

Eklem Dışında Etkilenen Bölgeler:

• Göz yaşı azlığı (kuru göz)
• Tükürük azlığı (kuru ağız)
• Deri altında sert topaklar
• Akciğerde iltihabi değişiklikler
• Kalp zarında sıvı birikimi
• Damarlarda iltihap
• Sinir sıkışmaları (el bileğinde)

Kimler Daha Çok Risk Altında?

Sağlık riskleri cinsiyete göre farklılık gösterir. Kadınlar erkeklere kıyasla 3 kat daha yüksek oranda risk taşır. Genellikle 30 ile 60 yaş arasında başlar fakat her yaştan insanı etkileyebilir. Ailenin hastalık öyküsü riski artırıcı etkiye sahiptir. HLA genlerindeki (doku uygunluk genleri) farklılıklar bazı kişileri diğerlerine göre daha yatkın hale getirir. Sigara içmek hem riski fazlasıyla yükseltir hem hastalığın seyrini ağırlaştırır. Fazla kilo, çevresel zehirler ve stres faktörleri tetikleyici rol oynar. Diş eti sorunları da riski belirleyen unsurlardandır. Tüm bu bilgiler erken teşhis için büyük önem taşır.

Romatoid Artrit’de Doğru Tanı İçin Neler Yapılır?

Tedavinin amacı iltihaplanmayı kontrol altına almak ve eklem hasarını önlemektir. Hastalığı modifiye edici antiromatizmal ilaçlar hastalığın ilerlemesini yavaşlatır. Biyolojik ilaçlar bağışıklık sistemine etki eder. Yeni nesil romatizma ilaçları ağızdan alınır ve kullanımı kolaydır. Kortizon içeren ilaçlar hızlı etki gösterse de uzun süreli kullanımı riskli olabilir. Ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar ağrıyı hafifletir. Birden fazla ilacın birlikte kullanımı daha etkilidir. Ağır vakalarda eklem protezi ameliyatı gerekli olabilir. Tedavi her hastaya özel planlanır.

Romatoid Artrit Modern Tedavi Seçenekleri

Tedavinin amacı enflamasyonu kontrol altına almak ve eklem hasarını önlemektir. DMARD’lar (Hastalığı yavaşlatan ilaçlar) hastalığın ilerlemesini yavaşlatır. Biyolojik ajanlar bağışıklık sistemine etki eder. Yeni nesil ilaçlar olan JAK inhibitörleri oral yoldan alınır. Kortikosteroidler hızlı etki gösterse de uzun süreli kullanımı riskli olabilir. NSAİD’ler (Ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar) ağrıyı hafifletir. Birden fazla ilacın birlikte kullanımı daha etkilidir. Ağır vakalarda eklem değişimi gerekli olabilir. Tedavi bireye özel tasarlanır.

Günlük Hayatı Kolaylaştıran İpuçları

Sabah sertliğini hafifletmek için ılık bir duş alıp, esneme hareketleri yaparak eklem ağrılarını azaltabilirsiniz. Günlük işlerinizi yaparken sık sık mola verin ve eklemlerinize yük bindirmeden dinlenin. Su içindeki hafif egzersizler kaslarınızı güçlendirirken eklemlerinize zarar vermez. Omega-3 ve antiinflamatuar besinlerden oluşan dengeli beslenme programı uygulayın. Gerginliği azaltmak için stres yönetim tekniklerini uygulayın. Uyku düzeninize dikkat edin ve yeterli dinlenme sağlayın.

Romatoid Artrit Komplikasyonlar ve Önlemler

Tedavi edilmeyen romatoid artrit ciddi sorunlara yol açabilir. Kemiklerin zayıflamasına ve kemik erimesi riskinin artmasına neden olur. Kalp hastalığı riski normal popülasyondan yaklaşık yüzde elli daha yüksektir. Gözlerde kuruluk ve Sjögren sendromu (göz ve ağız kuruluğu yapan otoimmün hastalık) gelişebilir. Akciğerlerde fibroz (sertleşme ve yara dokusu oluşumu) görülebilir. Enfeksiyonlara yakalanma ihtimali artar. Karpal tünel sendromu ortaya çıkabilir. Lenfoma riski biraz yükselir. Bu tür komplikasyonları önlemek için düzenli kontroller şarttır. İlaçları aksatmadan kullanmak hayati önem arz eder.

Fizyorad Fizik tedavi bölümü ile Romatoid Artrit hastalığının tedavisinde etkili yöntemler sunmaktadır. Fizyorad’ın alanında uzman doktorları, eklem hareketliliğini artırmaya yönelik kişiye özel egzersizler ve ağrı yönetimi teknikleri ile hastaların yaşam kalitesini iyileştirir. Tedavi sürecinde, romatoid artrit belirtilerini hafifletmek ve hastalığın ilerlemesini engellemek amacıyla kapsamlı bir yaklaşım benimsenir. Hem fiziksel hem de psikolojik rahatlama sağlanarak, sağlıklı bir yaşam için destek verilir. Fizyorad, romatoid artrit yönetiminde yanınızda!

Romatoid Artrit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Romatoid Artrit Kalıtsal Bir Hastalık Mıdır?

Ailede söz konusu hastalık hakkında bir geçmiş olsa da doğrudan kalıtsal olmayabilir. Genetik yatkınlık riski artırabilir ancak hastalığın mutlaka görüleceği anlamına gelmez. HLA genleri taşıyan bireylerdeki risk daha yüksektir. Çevresel etmenler de önem taşır. Genetik test yoluyla kendi riskinizi belirleyebilirsiniz. Yatkınlık olduğunda sigara içmemenin ve sağlıklı bir yaşam tarzı sürmenin hayati önemi vardır. Tedbir alarak riski azaltabilirsiniz. Düzenli kontrollere gitmelisiniz. Ailenizdeki hastalık geçmişi doktorunuza bildirilmelidir.

Hamilelik Planlayanlar Ne Yapmalı?

Bakım sağlandıktan sonra gebeliğe başlamak gerekir. Bazı ilaçlar bebeğe zarar verebilir, önceden kesilmelidir. Metotreksat (güçlü bir romatizma ilacı) gibi tedaviler üç ay önce bırakılmalıdır. Gebelik sırasında bazı hastalarda iyileşme görülebilir. Doğumdan sonra alevlenme riski yüksektir. Çok disiplinli takip gereklidir. Emzirme sırasında güvenli seçenekler vardır. Planlı gebelik başarı şansını artırır. Romatoloji ve kadın doğum uzmanları ortak çalışmalıdır.

Beslenme Romatoid Artrit’i Etkiler Mi?

Vücudun iltihabı azaltan Antiinflamatuar (iltihap önleyici) beslenme ve Akdeniz diyeti önerilir. Balık ve kabuklarıyla omega-3 yağ asitleri faydalıdır. Paketli yiyecekler, çok şekerli ve aşırı kırmızı etten uzak durulmalıdır. D vitamini eksikliği telafi edilmeli, zencefil gibi baharatlar doğal anti-iltihap etkisi sunar. Alkol bazı ilaçlarla etkileşebilir, dikkatli olunmalıdır. Kilonun kontrolü eklem yükünü azaltır. Beslenme tedavinin ayrılmaz bir parçası, diyet danışmanlığı alınabilir.

Romatoid Artrit’e Egzersiz Zararlı Mıdır?

Sağlıklı eklem ve kaslar için düzenli egzersiz şarttır. Alevlenme dönemlerinde dinlenme, sakin dönemlerde ise farklı seviyelerde aktivite önerilmelidir. Düşük etkili egzersizler tercih edilmelidir; yüzme, su sporlari, hafif yürüyüşler gibi. Esneme hareketleri eklem hareket açıklığını korur. Eklemlere aşırı yüklenen eklem hareketleri zararlıdır. Fizyoterapist eşliğinde bir program oluşturulmalıdır.

Romatoid Artrit’te Alternatif Tedaviler İşe Yarar Mı?

Akupunktur, yoga ve meditasyon bazı belirtilerin kontrolüne yardımcı olabilir. Tai chi denge ve esnekliği geliştirirken masaj kas gerginliğini hafifletir. Bitkisel takviyelere başlamadan önce mutlaka doktorunuzla danışınız. Alternatif yöntemler asla temel tedavinin yerine geçemez sadece destek olabilir. Bilimsel dayanağı olmayan yöntemlerden kaçınmak gerekir. Her türlü ek tedavi mutlaka hekiminizin onayı ve denetimi altında olmalıdır. Sağlığınız her şeyden önemlidir, bu yüzden ilaç etkileşimlerine karşı dikkatli davranmanız gerekmektedir.