Açık MR Nedir?
Açık MR, geleneksel kapalı MR cihazlarının aksine açık tasarıma sahip bir görüntüleme sistemidir. C veya U şeklindeki yapısıyla en az iki yanı açık olan bu cihazlar, hastaya daha ferah bir ortam sunar. Üst ve alt kısımda bulunan mıknatıslar sayesinde görüntüleme yapılır. Kapalı alanlarda rahatsızlık duyan hastalar için ideal bir çözümdür. Özellikle klostrofobi sorunu yaşayanlar ve büyük beden yapısına sahip kişiler için tasarlanmıştır. Modern tıbbın hasta konforunu önceliklendiren yaklaşımının güzel bir örneğidir.
Açık MR Nasıl Çalışır?
Açık MR, kapalı MR ile kaynı prensipte çalışır. Güçlü mıknatıslar ve radyo dalgaları kullanarak vücudunuzun içini görüntüler. Vücudunuzdaki su molekülleri bu mıknatıslara tepki verir ve bilgisayar bu tepkileri resme dönüştürür. Açık MR’da mıknatıslar sadece üstünüzde ve altınızda bulunur, yanlar açıktır. Bu nedenle mıknatıs gücü daha düşüktür ama yine de çoğu hastalığı teşhis edecek kadar net görüntü verir. Özellikle kapalı alanda bunalan hastalar için ideal bir çözümdür.
Açık ve Kapalı MR Farkları
İki cihaz arasındaki en büyük fark görünümleridir. Kapalı MR dar bir tünel gibidir ve etrafınız tamamen kapalıdır. Açık MR ise üstünüz ve altınız kapalı, yanlarınız açık şekildedir. Kapalı MR daha güçlü mıknatıslara sahip olduğu için daha net görüntü verir. Açık MR’da çekim biraz daha uzun sürer ama çok daha sessizdir. En önemlisi, açık MR’da kendinizi sıkışmış hissetmezsiniz. Kilolu hastalar ve çocuklar için çok daha rahattır.
Kimler Açık MR Çektirmeli?
Klostrofobi yani kapalı alan korkusu olanlar açık MR tercih etmelidir. Büyük beden yapısına sahip veya obez hastalar kapalı MR’a sığmayabilir. Çocuklar açık ortamda daha rahat hisseder ve ebeveynleri yanlarında durabilir. Bel ağrısı nedeniyle uzun süre yatamayan hastalar için uygundur. Yaşlı ve hareket kısıtlılığı olan hastalar daha kolay pozisyon alabilir. Panik atak öyküsü olanlar açık MR’ı tercih etmelidir. Metal implantı olan bazı hastalarda daha az görüntü bozulması yapar.
Açık MR’ın Avantajları
Hasta konforu açısından büyük avantaj sağlar, kapalı alan korkusu yaşanmaz. Büyük beden yapısına sahip hastalar rahatça sığabilir. Çocuklar için daha az korkutucu bir deneyimdir. Ebeveynler çekim sırasında çocuklarının yanında durabilir. Gürültü seviyesi kapalı MR’a göre belirgin şekilde düşüktür. Bazı açık MR cihazları ayakta veya oturarak çekim yapabilir. Sedasyon ihtiyacı azalır veya ortadan kalkar. Metal implantlarda daha az görüntü bozulması oluşur.
Açık MR’ın Dezavantajları
Görüntü kalitesi kapalı MR’a göre daha düşüktür. Düşük manyetik alan nedeniyle ince detaylar görülemeyebilir. Çekim süresi daha uzundur, sabırlı olmak gerekir. Beyin ve omurilik gibi detaylı görüntü gereken durumlarda yetersiz kalabilir. Her merkezde bulunmaz, ulaşılabilirlik sınırlıdır. Bazı özel tetkikler açık MR ile yapılamaz. Maliyet bazen daha yüksek olabilir. Sigorta kapsamı değişkenlik gösterebilir.
Açık MR Çekim Süreci
Randevu alındıktan sonra merkezde kayıt işlemleri tamamlanır. Metal eşyalar ve elektronik cihazlar çıkarılır. Rahat giysiler giyilir veya önlük verilir. Teknisyen tarafından cihaz ve işlem hakkında bilgi verilir. Hasta masaya yatar veya oturur, pozisyon verilir. Çekim boyunca hareket etmemek çok önemlidir. Teknisyen kontrol odasından sürekli iletişim halindedir. Çekim 30-60 dakika arasında sürebilir.
Hazırlık Aşaması
Çekim öncesi özel bir hazırlık genellikle gerekmez. Metal takılar, saat, gözlük çıkarılmalıdır. Kredi kartları manyetik alandan zarar görebilir. Kalp pili, işitme cihazı gibi implantlar bildirilmelidir. Hamilelik durumu mutlaka belirtilmelidir. Klostrofobi varsa doktora haber verilmelidir. Kontrast madde kullanılacaksa alerji öyküsü sorgulanır. Rahat giysiler tercih edilmelidir. Makyaj yapılmamalı, bazı makyaj malzemeleri metal içerir.
Görüntü Kalitesi
Açık MR’ın görüntü kalitesi günümüzde oldukça iyileşmiştir. Rutin kas-iskelet sistemi tetkikleri için yeterlidir. Karın içi organlar, büyük eklemler net görüntülenebilir. İnce detay gerektiren beyin tetkiklerinde sınırlı kalabilir. Teknolojik gelişmelerle görüntü kalitesi sürekli artmaktadır. Yapay zeka destekli görüntü işleme teknikleri kullanılır. Çoğu tanı için yeterli kalitede görüntü sağlar. Gerektiğinde kapalı MR’a yönlendirme yapılabilir.
Açık MR Fiyatları
Açık MR maliyeti merkezden merkeze değişiklik gösterir. Genellikle kapalı MR ile benzer fiyatlardadır. SGK kapsamında olan hastalar için fark ücreti olabilir. Özel sigortalar genelde açık MR’ı da karşılar. Tıbbi gereklilik durumunda sigorta onayı alınır. Nakit ödemelerde indirim uygulanabilir. Taksit imkanları sunulabilir. Fiyat araştırması yaparken kaliteden ödün vermeyiniz.
Açık MR Merkezleri
Türkiye’de açık MR cihazı bulunan merkez sayısı artmaktadır. Büyük şehirlerde daha kolay bulunur. Hastane ve özel görüntüleme merkezlerinde mevcuttur. Randevu alırken açık MR olduğunu teyit ediniz. Merkez seçerken cihaz kalitesi ve teknisyen deneyimi önemlidir. Hasta yorumları incelenebilir. Kolay ulaşım sağlanan merkezler tercih edilmelidir. Bekleme süreleri merkezden merkeze değişir.
Açık MR’da Dikkat Edilmesi Gerekenler
Çekim sırasında kesinlikle hareket edilmemelidir. Metal içeren hiçbir eşya bulundurulmamalıdır. Dövme varsa teknisyene bildirilmelidir, bazı mürekkepler metal içerir. Kontrast madde kullanılacaksa böbrek fonksiyonları değerlendirilir. İşlem sonrası araba kullanmak genelde sorun değildir. Hamileyse ilk üç ay mümkünse ertelenir. Çocuklarda sedasyon gerekebilir. Sonuçlar genelde 1-2 gün içinde hazır olur.
Açık MR Hakkında Sık Sorulan Sorular
Açık MR Ne Kadar Sürer?
Açık MR çekimi ortalama 30-60 dakika sürer. Görüntülenecek bölge ve istenilen tetkike göre süre değişir. Düşük manyetik alan nedeniyle kapalı MR’dan daha uzun sürer. Hareket etmeden durmanız gerektiği için süre uzun gelebilir. Ancak açık ortam sayesinde daha rahat geçer. Kompleks tetkiklerde süre 90 dakikaya kadar çıkabilir.
Açık MR’da Kontrast Kullanılır Mı?
Evet, gerekli durumlarda açık MR’da da kontrast madde kullanılabilir. Kontrast madde damardan verilir ve görüntü kalitesini artırır. Tümör, enfeksiyon veya damar patolojilerinde kullanılır. Gadolinyum içeren kontrast maddeler güvenlidir. Böbrek yetmezliği olanlarda dikkatli kullanılır. Alerji riski çok düşüktür ama mutlaka bildirilmelidir.
Açık MR Gürültülü Müdür?
Açık MR, kapalı MR’a göre daha sessizdir. Yine de çekim sırasında tok tok sesleri duyulur. Bu sesler manyetik alanın oluşturduğu normal seslerdir. Kulak tıkacı veya kulaklık verilebilir. Müzik dinleme imkanı olan merkezler vardır. Açık tasarım sayesinde ses daha az rahatsız edicidir.
Açık MR’ın Radyasyonu Var Mıdır?
Hayır, açık MR’da radyasyon kullanılmaz. Manyetik alan ve radyo dalgaları ile çalışır. Bu nedenle röntgen veya tomografiden daha güvenlidir. Hamileler için bile uygun koşullarda kullanılabilir. Tekrarlayan çekimlerde radyasyon riski yoktur. Çocuklar için de güvenli bir yöntemdir.
Her Hastalık Açık MR ile Teşhis Edilebilir Mi?
Açık MR birçok hastalığın tanısında yeterlidir ancak her durumda ideal değildir. Kas-iskelet sistemi, büyük eklemler, karın organları için uygundur. Beyin tümörleri, ince damar yapıları için kapalı MR tercih edilir. Doktorunuz sizin durumunuza en uygun yöntemi önerir. Gerekirse kapalı MR’a yönlendirme yapılabilir. Modern açık MR cihazları giderek daha iyi görüntü vermektedir.
