Kabızlık Nedir? Kabızlığa Ne İyi Gelir?

Dünyada en sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biri olan kabızlık, hemen hemen her kişinin yaşamının belli bir bölümünde yaşadığı bir rahatsızlıktır. Hem yaşam kalitesini düşüren hem de günlük aktiviteleri olumsuz etkileyen bu rahatsızlık doğru zamanda doğru şekilde tedavi edilmezse başka sağlık problemlerine de neden olabilmektedir. Kabızlık, genellikle yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarıyla doğrudan ilişkilidir. Peki, kabızlık nedir, neden olur ve kabızlığa ne iyi gelir? Tüm bu soruların cevaplarını yazımızda detaylıca bulabilirsiniz.

Kabızlık Nedir?

Tıbbi literatürde konstipasyon olarak geçen kabızlık, bağırsak hareketlerinin yavaşlaması sonucu dışkılama sıklığının azalması ve dışkının sertleşerek zor çıkması durumudur. Normal bir birey, haftada 3 ile günde 3 kez arasında tuvalete çıkabilir. Ancak haftada üçten az dışkılama, dışkının çok sert ya da parça parça olması, tuvalet sırasında zorluk yaşanması gibi durumlar kabızlık belirtisi olarak kabul edilir.

Kabızlık Belirtileri Nelerdir?

Kabızlık, tek başına bir hastalık değil, çoğu zaman başka bir problemin belirtisi olabilir. Belirtiler şunları içerebilir:

• Haftada üçten az dışkılama

• Sert ve kuru dışkı

• Dışkılama sırasında ıkınma ve zorlanma

• Tuvalet sonrası tam boşalamama hissi

• Karın ağrısı ve şişkinlik

• Gaz ve huzursuzluk

Kabızlık Neden Olur?

Kabızlığın birçok nedeni olabilir. Bunların bazıları yaşam tarzıyla ilgiliyken bazıları ise tıbbi sorunlardan kaynaklanabilir. İşte en yaygın nedenler:

1. Yetersiz lif tüketimi: Posalı gıdaların az tüketilmesi, dışkının bağırsaktan geçişini zorlaştırır.

2. Yetersiz su tüketimi: Su, dışkının yumuşamasına yardımcı olan bir madde olduğu için, yetersiz su tüketimi kabızlığı tetikler.

3. Hareketsiz yaşam: Fiziksel aktivitenin az olması bağırsak tembelliğine yol açar bir etmendir.

4. Tuvalet ihtiyacını ertelemek: Bireyin düzenli tuvalet alışkanlığının geliştirmemesi kabızlığa neden olabilir.

5. Stres ve kaygı: Psikolojik durumlar da sindirim sistemi üzerinde doğrudan etkilidir.

6. Bazı ilaçlar: Demir takviyeleri, ağrı kesiciler, antidepresanlar yan etki olarak kabızlığa yol açabilir.

7. Hamilelik: Hormonal değişimler ve rahmin bağırsaklara baskı yapması nedeniyle de kabızlık oluşabilir.

8. Bazı hastalıklar: Hipotiroidi, diyabet, Parkinson gibi hastalıklar da kabızlığa neden olabilir.

Kabızlığa Ne İyi Gelir?

Kabızlıkla başa çıkmak için yaşam tarzında yapılacak bazı basit ama etkili değişiklikler yeterli olabilir. İşte kabızlığa iyi gelen doğal ve etkili yöntemler:

1. Lifli Besinler Tüketin

Lif, dışkının bağırsakta hareketini kolaylaştırır ve hacmini artırır. Günlük ortalama 25-30 gram lif tüketimi uzmanlar tarafından önerilmektedir. Lif bakımından zengin gıdalar ise şunlardır:

• Yulaf ezmesi

• Kepekli ekmek ve tahıllar

• Nohut, mercimek gibi baklagiller

• Elma, armut, erik gibi meyveler (kabuklu tüketmek önemli)

• Brokoli, ıspanak, havuç gibi sebzeler

2. Bol Su İçin

Yeterli su tüketmek, dışkının yumuşak kalmasına yardımcı olur. Günde en az 2-2.5 litre su içmeye özen gösterilmelidir. Özellikle sabah aç karna içilen 1 bardak ılık su sindirim sistemini harekete geçirir.

3. Düzenli Egzersiz Yapın

Fiziksel aktivite bağırsak hareketlerini destekler. Günlük 30 dakika yürüyüş bile sindirimi hızlandırabilir.

4. Probiyotik Gıdalar Tüketin

Probiyotikler, bağırsak florasını dengede tutar ve sindirim sisteminin sağlıklı çalışmasına katkı sağlar. Yoğurt, kefir, turşu gibi fermente gıdalar düzenli olarak tüketilmelidir.

5. Tuvalet Alışkanlığı Geliştirin

Tuvalet ihtiyacı hissedildiğinde ertelenmemelidir. Ayrıca her gün aynı saatlerde tuvalete gitme alışkanlığını kazanmak, bağırsakların daha düzenli çalışmasını sağlar.

6. Doğal Bitkisel Çaylar

Rezene, sinameki, papatya ve zencefil çayları sindirime yardımcı olabilir. Ancak özellikle sinameki gibi müshil etkili çayların uzun süreli kullanımı önerilmez.

7. Erik veya Kayısı Kurusu

Kuru meyveler doğal müshil etkisi gösterir. Özellikle akşamdan suya konulup sabah aç karna tüketilen 4-5 adet kuru erik veya kayısı oldukça etkilidir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?

Kabızlık genellikle geçici bir durumdur. Ancak aşağıdaki belirtilerden biri varsa mutlaka bir uzmana başvurmalısınız:

• Kanlı dışkı

• Şiddetli karın ağrısı

• Aniden başlayan kabızlık

• 2 haftadan uzun süren kabızlık

• Kilo kaybı

Bu gibi durumlar altta yatan ciddi bir hastalığın habercisi olabilir.

Sonuç

Kabızlık, modern yaşamın getirdiği yanlış beslenme alışkanlıkları, stres ve hareketsizlik gibi faktörlerle ortaya çıkabilen yaygın bir sağlık sorunudur. Ancak beslenme düzeni ve yaşam tarzında yapılacak bazı değişikliklerle bu sorunu kolayca kontrol altına almak çoğu zaman kolaydır. Lif açısından zengin beslenme, yeterli su tüketimi, düzenli egzersiz ve probiyotik gıdalarla kabızlığı doğal yollarla önlemek mümkündür. Sağlıklı bir sindirim sistemi için vücudu için gerektiğinde işin uzmanından destek almayı da ihmal etmeyin!